काठमाडौं । गाईघाटमा पछिल्लो समय विशेषज्ञ स्वास्थ्य सेवाको पहुँच विस्तार हुँदै गएको छ । यसै क्रममा लामो समयदेखि चिकित्सा क्षेत्रमा सक्रिय डा. विवेक प्रभात शाहले आफ्नो अनुभव र विशेषज्ञतालाई गाईघाटमै केन्द्रित गर्दै उदयपुर विशेषज्ञ पोलीक्लिनिक सञ्चालन गरिरहेका छन् ।
डा. शाहले सन् २००८ मा एमबीबीएस तथा सन् २०१४ मा एमडी (इन्टरनल मेडिसिन) पूरा गरेका हुन् । एमडी पूरा गरेपछि उनले बिर्तामोड तथा दमकका विभिन्न अस्पतालमा चिकित्सकीय सेवा प्रदान गरे । त्यसपछि धरानस्थित विजयपुर अस्पतालमा करिब ६ वर्ष काम गरे ।
विजयपुर अस्पतालमा कार्यरत रहँदा डेंगु तथा कोभिड–१९ लगायतका चुनौतीपूर्ण स्वास्थ्य संकटका समयमा समेत उनले निरन्तर बिरामीको उपचारमा योगदान दिए । स्वास्थ्य क्षेत्रमा चुनौतीपूर्ण परिस्थितिका बीच पनि बिरामीको सेवामा सक्रिय रहनु उनको चिकित्सकीय यात्राको महत्वपूर्ण पक्षका रूपमा रहेको छ ।
करिब साढे दुई वर्षअघि गाईघाट आएका डा. शाहले यहाँका विभिन्न अस्पताल तथा क्लिनिकमार्फत स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्दै आएका छन् । वि.सं. २०८३ सालको वैशाखदेखि भने उहाँले आफ्नै संस्था उदयपुर विशेषज्ञ पोलीक्लिनिक मार्फत नियमित स्वास्थ्य सेवा सुरु गरेका हुन् ।
चिकित्सकीय सेवासँगै व्यवस्थापनको जिम्मेवारी
उदयपुर विशेषज्ञ पोलीक्लिनिक सञ्चालनमा डा. शाहको भूमिका चिकित्सकीय सेवामा मात्र सीमित छैन । उनी बिरामीको स्वास्थ्य परीक्षण तथा उपचारसँगै संस्थाको व्यवस्थापन र समग्र सञ्चालनमा पनि प्रत्यक्ष रूपमा संलग्न छन् ।
चिकित्सकीय अभ्याससँगै उनले आफ्नो ज्ञान र सीपलाई निरन्तर अद्यावधिक गर्दै आएका छन् । विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन, निरन्तर चिकित्सकीय शिक्षा कार्यक्रम तथा व्यावसायिक तालिममा सहभागी हुँदै उनले आफ्नो शैक्षिक तथा व्यावसायिक विकासलाई निरन्तरता दिएका छन् ।
एकै स्थानबाट विभिन्न स्वास्थ्य सेवा
उदयपुर विशेषज्ञ पोलीक्लिनिकमा विशेषज्ञ चिकित्सकीय परामर्शका साथै विभिन्न निदानात्मक तथा स्वास्थ्यसम्बन्धी सेवाहरू उपलब्ध छन्। यहाँ अल्ट्रासाउन्ड, इकोकार्डियोग्राफी, डिजिटल एक्सरे, आधुनिक प्रयोगशाला परीक्षण, ईसीजी, फोक्सोको कार्यक्षमता परीक्षण (पीएफटी), नेबुलाइजेसन, खोप तथा फार्मेसी सेवा उपलब्ध छन् ।
विशेषज्ञ चिकित्सकीय परामर्शदेखि आवश्यक परीक्षण र अन्य सहयोगी स्वास्थ्य सेवासम्म एउटै स्थानबाट उपलब्ध गराउने उद्देश्यले पोलीक्लिनिक सञ्चालनमा रहेको डा. शाह बताउँछन् ।
क्लिनिकमा विशेषगरी मधुमेह, उच्च रक्तचाप, दम तथा फोक्सोसम्बन्धी समस्या, पेट तथा ग्यास्ट्रिक, थाइरोइड, बाथरोग लगायतका दीर्घकालीन तथा अन्य स्वास्थ्य समस्याका बिरामीहरू नियमित उपचार तथा फलोअपका लागि आउने गरेका छन् ।
ज्वरोका बिरामीमा स्क्रब टाइफसप्रति सचेत हुनुपर्ने अवस्था
पछिल्लो समय भने ज्वरोका बिरामीहरूमा स्क्रब टाइफसको सम्भावनालाई पनि चिकित्सकीय रूपमा विचार गर्नुपर्ने अवस्था देखिएको छ । पहाडी, मध्यपहाडी तथा तराई क्षेत्रका विभिन्न स्थानमा स्क्रब टाइफसका बिरामीहरू देखिन थालेकाले यसबारे समयमै सचेत हुनुपर्ने चिकित्सकहरूको सुझाव छ ।
स्क्रब टाइफस एक प्रकारको ब्याक्टेरियल संक्रमण हो, जुन संक्रमित चिगर अर्थात् सानो प्रकारको माइटको टोकाइबाट मानिसमा सर्न सक्छ। यसमा ज्वरो, टाउको दुख्ने, अत्यधिक कमजोरी, रिँगटा लाग्ने, वाकवाकी तथा बान्ता जस्ता लक्षण देखिन सक्छन् ।
समयमै पहिचान भएमा स्क्रब टाइफसको उपचार सम्भव हुन्छ । चिकित्सकीय मूल्याङ्कनसँगै आवश्यक रक्त परीक्षणमार्फत यसको पहिचान गर्न सकिन्छ । त्यसैले लामो समयसम्म ज्वरो आइरहेको अवस्थामा आफूखुसी औषधि सेवन गरेर बस्नुभन्दा चिकित्सकको परामर्श लिनु आवश्यक हुन्छ ।
उपचारमा ढिलाइ हुँदा संक्रमण गम्भीर बन्न सक्ने र फोक्सो, कलेजो तथा मिर्गौलामा समेत असर गर्न सक्ने चिकित्सकहरू बताउँछन् । गम्भीर अवस्थामा निमोनिया तथा मिर्गौलाको कार्यक्षमता अचानक घट्ने जस्ता जटिलता देखिन सक्छन् ।
त्यसैले लामो समयसम्म ज्वरो आइरहेको अवस्थामा स्क्रब टाइफसको सम्भावनालाई पनि ध्यानमा राख्दै समयमै स्वास्थ्य परीक्षण गराउनु र चिकित्सकको सल्लाहअनुसार उपचार गर्नु आवश्यक हुन्छ । समयमै उपचार नपाउँदा बिरामीको अवस्था गम्भीर बन्नुका साथै ज्यानसमेत जोखिममा पर्न सक्छ ।
गाईघाटमा विशेषज्ञ स्वास्थ्य सेवाको प्रयास
चिकित्सकीय अनुभव र विशेषज्ञतालाई गाईघाटमै केन्द्रित गर्दै डा. विवेक प्रभात शाहले सञ्चालन गरिरहेको उदयपुर विशेषज्ञ पोलीक्लिनिकले विशेषज्ञ परामर्शसँगै विभिन्न परीक्षण तथा स्वास्थ्य सेवाहरू एउटै स्थानबाट उपलब्ध गराउने प्रयास गरिरहेको छ ।
बिरामीको उपचारसँगै स्वास्थ्यसम्बन्धी सचेतना र समयमै रोग पहिचानलाई पनि प्राथमिकता दिँदै अघि बढ्नु आवश्यक रहेको डा. शाहको चिकित्सकीय यात्राले देखाउँछ । गाईघाटमा विशेषज्ञ स्वास्थ्य सेवाको पहुँच विस्तार गर्ने उद्देश्यसहित सञ्चालनमा आएको यो संस्थाले स्थानीयस्तरमा थप व्यवस्थित र सहज स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउने प्रयास गरिरहेको छ ।
